Sosyal Ağlarda Çocuklara Özgü Hizmet Ve Yaş Doğrulama Düzenlemesi Yapıldı
MEVZUAT DUYURUSU | |
KONU | Sosyal Ağlarda Çocuklara Özgü Hizmet Ve Yaş Doğrulama Düzenlemesi Yapıldı |
SEKTÖR | Genel |
ÖZET & YORUM& EK BİLGİ & HATIRLATMA | “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik”, 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Siber Güvenlik Başkanlığınca hazırlanan yönetmelik; sosyal ağlara erişimde yaş doğrulamasını, çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunulmasını ve ebeveyn kontrol araçlarını düzenliyor. Buna göre: 1- Sosyal ağ sağlayıcılar, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. 2- 15 yaşını doldurmuş çocuklara sunulan hizmetlerde çocukların gelişim ihtiyaçlarını ve yüksek yararını gözeten koruyucu tedbirler uygulanacak. 3- Çocuk kullanıcıların kişisel verilerinin korunması için yüksek düzeyde gizlilik ayarları varsayılan olarak kullanılacak. 4- Ebeveyn kontrol araçlarına ilişkin usul ve esaslar uygulanacak. Yaş Skalası: 1- Çocuk : Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde çocuk, “Daha erken yaşta ergin olsa bile onsekiz yaşını doldurmamış kişi” olarak tanımlanıyor. 2- 15 yaşını doldurmamış çocuklar: Sosyal ağ sağlayıcılar bu kişilere hizmet sunamaz. 3- 15 yaşını doldurmuş, 18 yaşını doldurmamış çocuklar: Çocuklara özgü koruyucu tedbirlerin uygulandığı ayrıştırılmış hizmetten yararlanabilirler. Dolayısıyla 15 yaşını doldurmak çocuk statüsünü sona erdirmez; hizmet sunumundaki yaş eşiğini ifade eder.
Yaş Doğrulaması Nasıl Yapılacak? Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden oluşturulan “yaş doğrulama belirteci” ile yapılacak: a- Kullanıcı e-Devlet’e giriş yapacak: Siber Güvenlik Başkanlığının sunduğu çevrimiçi hizmetten yaş doğrulama belirteci oluşturacak. b- Belirteci sosyal ağ platformuna yükleyecek: Platform, belirtecin doğruluğunu teyit ederek kullanıcının yaş grubunu belirleyecek. c- Belirteç yalnızca yaş eşiklerini gösterecek: Kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığını; doldurmuşsa 18 yaşını doldurup doldurmadığını bildirecek. Başka kişisel bilgi veya sosyal medya kullanıcı adı içermeyecek; yalnızca yaş doğrulama amacıyla kullanılabilecek. d- Sonuca göre işlem yapılacak: 15 yaşını doldurmayanların hesap açma talebi reddedilecek; 15–17 yaş grubuna çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunulacak. e- Gerektiğinde yeniden doğrulama istenecek: Hesabın doğrulanmış yaş grubuna aykırı kullanıldığına ilişkin makul şüphe oluşursa hesap askıya alınacak; yeniden kullanım için belirteçle doğrulama gerekecek. Çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kullanıcılar için sosyal ağ hizmetinin yaşlarına uygun güvenlik, gizlilik, içerik ve ebeveyn kontrol kurallarıyla sunulmasıdır. a- Hesap gizli tutulur; kamuya açık hesap seçeneği sunulamaz. b- Çocuğa yalnızca takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilir; mesajlarda görüldü bilgisi bulunamaz. c- Takipçi ve takip edilen hesap bilgilerini yalnızca hesap sahibi çocuk görebilir. d- Canlı yayın açma özelliği sunulamaz. e- Bağımlılık geliştirebilecek hizmetler ile görsel içerikleri kaydırma, tıklama veya otomatik biçimde art arda sunan işlevler kullanılamaz. f- Hesap, telefon rehberi ve diğer kişi listeleriyle eşleştirilemez; karşılıklı takip önerileri sunulamaz. g- Çocuğun kişisel verileri profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam amacıyla kullanılamaz. h- Zararlı içeriklere maruz kalmayı azaltacak filtreler ve öneri sistemi ayarları uygulanır; ebeveyn kontrol araçları sağlanır.
Ebeveyn kontrol araçları, anne, baba veya vasinin çocuğun sosyal ağ kullanımını yönetmesini sağlar: a- Hesap ve özellik ayarlarını kontrol etme. b- Satın alma ve ücretli üyelikleri ebeveyn onayına bağlama, harcama limiti belirleme. c- Kullanım süresini izleme ve sınırlandırma, konum paylaşımını yönetme.
İtiraz: Yaş doğrulama sonucuna, hesabın askıya alınmasına veya kapatılmasına ve koruyucu tedbirlere karşı platformun ücretsiz, erişilebilir ve Türkçe itiraz mekanizmasına başvurulabilir. Başvurular insan incelemesine tabi tutulur; sonuçlanıncaya kadar içerik ve kişisel veriler silinmez. Sonuca karşı Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyet ve yargı yoluna başvuru mümkündür.
Yaptırım: Yükümlülüklerini yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcılara, 5651 sayılı Kanunun ilgili yaptırımları uygulanır. Önce aykırılık bildirilir ve giderilmesi için makul süre tanınır. Yaptırım belirlenirken ihlalin ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve platformun uyum çabası dikkate alınır.
Mevcut Hesaplar: a- Mevcut hesaplar: Yönetmeliğin yürürlüğünden önce açılmış ve yaş doğrulama belirteciyle doğrulanmamış hesaplar, 31 Mart 2027’ye kadar e-Devlet üzerinden oluşturulan belirteçle en az bir kez doğrulanacak. b- 15 yaşını doldurmamış çocukların hesapları: Bilgilendirme yapılarak kapatılacak. İtiraz varsa sonuçlandıktan sonra, itiraz yoksa gecikmeksizin veriler silinecek. c- 15–17 yaş grubundaki çocukların hesapları: Çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet kurallarına uygun hâle getirilecek.
Yürürlük ve geçiş takvimi Yönetmeliğin yürürlük tarihi 1 Kasım 2026. Mevcut hesaplara ilişkin yaş doğrulama işlemlerinin 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması gerekiyor. |
MEVZUAT METNİ | |
Kaynak: RG (10 Ekim 2026 Tarihli ve 33396 Sayılı Resmî Gazete) YÖNETMELİKLER
| |