Döviz Dönüşüm Desteğinde Yeni Dönem: Destek Şartları, Denetim ve Yaptırım Sistemi Yeniden Düzenlendi
MEVZUAT DUYURUSU | |||||||||||||||||||||||||||||||
KONU | Döviz Dönüşüm Desteğinde Yeni Dönem: Destek Şartları, Denetim ve Yaptırım Sistemi Yeniden Düzenlendi | ||||||||||||||||||||||||||||||
SEKTÖR | İhracatçılar, bankalar, mali müşavirler ve dış ticaret uygulayıcıları | ||||||||||||||||||||||||||||||
ÖZET & YORUM& EK BİLGİ & HATIRLATMA | 01 Ağustos 2026 tarihli ve 33327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2023/5)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/11)” ile döviz dönüşüm desteği uygulaması önemli ölçüde yeniden düzenlenmiştir.
Buna göre:
1) Döviz dönüşüm desteğinin %3 olarak uygulanmasına ilişkin süre 31.01.2027 tarihine kadar uzatılmıştır. 2) Destekten yararlanma şartları yeniden belirlenmiştir. 3) Merkez Bankasının denetim ve yaptırım yetkileri genişletilmiştir. 4) Destek uygulamasına ilişkin yeni usul ve esaslar ihdas edilmiştir. a. Döviz alımı yapmama taahhüdünün kaldırılması ve yerine döviz pozisyon oranı esaslı yeni sisteme geçilmesi (Döviz pozisyon oranının hesaplanma yöntemi ve uygulanacak sınır değerler Tebliğde düzenlenmemiş olup, bunların TCMB tarafından belirlenecek usul ve esaslarla açıklanması beklenmektedir.) b. Yaptırım sisteminin sadece taahhüt ihlalinden çıkarılıp, gerçeğe aykırı beyan ve usulsüz kullanım odaklı yeni bir yapıya dönüştürülmesi. ( Eski sistemde yaptırımlar ağırlıklı olarak verilen taahhüdün ihlaline dayanırken, yeni sistemde destekten gerçeğe aykırı beyanla veya usulsüz şekilde yararlanılmasının önlenmesi esas alınmış; buna paralel olarak geri alma, faiz, kredi kısıtlaması ve suç duyurusunu da içeren daha kapsamlı bir yaptırım mekanizması oluşturulmuştur.)
2026/11 sayılı Tebliğ ile döviz dönüşüm desteği uygulamasına ilişkin öne çıkan değişiklikler aşağıdaki şekildedir:
1) Döviz dönüşüm desteğinin %3 olarak uygulanmasına ilişkin süre, 31 Ocak 2027 (dâhil) tarihine kadar uzatılmıştır. 2) “Firma kontrolü” kavramı Tebliğe eklenmiş; doğrudan veya dolaylı olarak en az %50 oranında ortaklık, oy hakkı veya yönetim hâkimiyeti bulunan şirketlerin kapsamı tanımlanmıştır. 3) Destekten yararlanabilmek için, firmaların TCMB tarafından belirlenen döviz pozisyon oranını aşmadıklarını aracı bankaya tevsik etmeleri zorunlu hale getirilmiştir. 4) TCMB’ye, firmaların destek kapsamında satabilecekleri döviz tutarı ile alabilecekleri destek tutarına üst limit belirleme yetkisi verilmiştir. Bu limitlerin hesaplanmasında firma kârlılığı ve işgücü maliyetinden oluşan katma değer esas alınacaktır. 5) Aracılı ihracat sözleşmeleri kapsamında, belirli şartların sağlanması halinde döviz dönüşüm desteğinin ürün tedarik eden firmalar adına da uygulanabilmesine imkân tanınmıştır. 6) Aracı bankaların, döviz dönüşüm desteği işlemleri nedeniyle firmalardan komisyon alabilmesine imkân tanınmış; uygulanabilecek azami komisyon oranının TCMB tarafından belirleneceği hüküm altına alınmıştır. 7) Gerçeğe aykırı beyan veya usulsüz destek kullanımına ilişkin yaptırımlar ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Bu kapsamda haksız yararlanılan desteklerin kur farkı ve faiziyle birlikte geri alınması, belirli sürelerle döviz dönüşüm desteği ile TCMB kaynaklı kredi imkânlarından yararlanamama ve gerekli hâllerde suç duyurusunda bulunulması öngörülmüştür. 8) TCMB’ye, gerekli gördüğü bilgi ve belgeleri isteme, firmaları incelemeye alma, inceleme süresince destek ödemesini durdurma ve şüpheli işlemler bakımından aracı bankalardan ilave tedbirler talep etme yetkisi verilmiştir. 9) Tebliğ hükümlerinin süre uzatımına ilişkin kısmı yayımı tarihinde, diğer önemli düzenlemelerin ise 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe gireceği hükme bağlanmıştır.
| ||||||||||||||||||||||||||||||
MEVZUAT METNİ | |||||||||||||||||||||||||||||||
Kaynak: 01 Ağustos 2026 Tarihli ve 33327 Sayılı Resmî Gazete
TEBLİĞLER
| |||||||||||||||||||||||||||||||