MEVZUAT DUYURUSU

KONU

Anayasa Mahkemesinin Gümrük Kanunu’nun 241/1 Maddesine İlişkin İptal Kararının Uygulama Esasları Belirlenmiştir.

SEKTÖR

Tüm İthalatçılar, İhracatçılar, Gümrük Müşavirleri ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirleri

ÖZET & YORUM& EK BİLGİ & HATIRLATMA

Gümrükler Genel Müdürlüğü, 01.07.2026 tarihli yazısıyla Anayasa Mahkemesinin Gümrük Kanunu’nun 241 inci maddesinin birinci fıkrasına ilişkin iptal kararının uygulamasına açıklık getirmiştir.

Yazıda;

1.    02.06.2026 tarihinden itibaren ikincil düzenlemelere dayanılarak 241/1 kapsamında idari para cezası uygulanmayacağı,

2.    Bu tarihten önce kesinleşen idari para cezalarının tahsil edilmeye devam edileceği,

3.    Tahsil edilmiş para cezalarının ise iade edilmeyeceği

açıkça belirtilmiştir.

Değişiklik Analizi

Yorum

Bu yazının en önemli yönü, Anayasa Mahkemesi kararını tekrar etmekten ziyade idarenin bu kararı nasıl uygulayacağını açıklamasıdır.

Özellikle üç husus açıkça ortaya konulmuştur:

1. 02.06.2026 tarihinden sonra ikincil düzenlemelere dayanılarak yeni usulsüzlük cezası düzenlenmeyecektir.

2. Bu tarihten önce kesinleşmiş idari para cezaları tahsil edilmeye devam edecektir.

3. Daha önce tahsil edilmiş para cezaları iade edilmeyecektir.

Bu yaklaşım, Anayasa’nın 153’üncü maddesinde yer alan “iptal kararları geriye yürümez” ilkesine dayandırılmıştır.

MEVZUAT METNİ

Kaynak: Gümrükler Genel Müdürlüğü

T.C.

TİCARET BAKANLIĞI

Gümrükler Genel Müdürlüğü

Sayı     : E-75705452-045.02-00123724032

Konu   : Anayasa Mahkemesinin GK 241/1 İkincil Düzenleme İbaresinin İptali Kararı

01.07.2026 / 123724032 DAĞITIM YERLERİNE

Bilindiği üzere, 2/6/2026 tarihli, 33268 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 26/3/2026 tarihli, 2026/72 sayılı Kararı uyarınca; 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “…ikincil düzenlemelerle getirilen hükümlere…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve oy birliğiyle iptaline karar verilmiştir. Mahkeme ayrıca, bu iptal nedeniyle uygulanma imkânı kalmayan “…ve bu Kanunda tanınan yetkilere dayanılarak çıkarılan…” ibaresinin de 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun uyarınca iptaline hükmetmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Anayasa Mahkemesinin Kararları” başlıklı 153 üncü maddesinde, “Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. (…) Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. (…) İptal kararları geriye yürümez. Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” hükümlerine yer verilmiş bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükmü çerçevesinde;

– Gümrük Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrasına istinaden ikincil mevzuat ile düzenlenmiş olan cezaların, Anayasa Mahkemesi Kararının yayımladığı 2/6/2026 tarihi itibariyle uygulanmaması,

– 2/6/2026 tarihinden önceki bir fiille ilgili olup 21.01.2014 tarihli, 28889 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Tahsilat İşlemleri) (Seri No:2)’nin “Gümrük vergileri ile para cezalarının kesinleşmesi” başlıklı 13 üncü maddesi hükmü çerçevesinde kesinleşen idari para cezalarının takibi ve tahsiline devam edilmesi,

– Tahsil edilmiş olanların iade edilmemesi gerekmektedir.

Bilgi ve gereğini rica ederim.

Mustafa GÜMÜŞ

Bakan a.

Genel Müdür

Dağıtım:

-Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri