YETKİLENDİRİLMİŞ GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİYLE (YGM) İLGİLİ GÜMRÜKLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NÜN 2016/21 SAYILI GENELGELERİ VE YENİ YGM REHBERİNİN GETİRDİKLERİ…
Bilindiği üzere, 07/10/2016 tarihli ve 29850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirleri (Seri No: 6) bazı maddeleri Resmi Gazetede 15.12.2016 tarih ve 29919 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7 seri nolu Gümrük Genel Tebliği (Seri No:7) ile değiştirilmişti. Her iki tebliği konu alan makalelerimiz okuyucuların dikkat-i nazarlarına sunulmuştu. Bu makalemizde ise, zikredilen tebliğlerle ilintili olarak yayımlanan Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2016/21 sayılı genelgeleri ile özellikle genelgenin 1 nolu ekini teşkil eden yeni YGM Rehberinin karşılaştırmalı çalışması konu edilmiştir.
Yargı-İdare mengenesine sıkışmış olan Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği mesleğine şartların getirdiği yasal zorunluluk münasebetiyle bir nebze nefes aldırmak için ardı ardına yeni düzenlemeler yapıldığı gözlemlenmektedir. Bu düzenlemelerin şimdilik sonuncusu makalemize konu edilen genelgedir. Söz konusu genelge; Gümrük Müşavir Yardımcılarına ilişkin bilgilerin Gümrük Ve Ticaret Bölge Müdürlüklerince kayıt altına alınacağı, Gümrük Müdürlükleri tarafından tespit raporu sorgulama ve kabul/red işlemlerini yapılacağı, Gümrüksüz satış mağazalarında aynı gümrük denetimi altında bulunan mağazaya eşya sevkinde düzenlenen eşya yollama kâğıdı yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından imzalanacağı, uygulama rehberinin ve çalışma bölgelerinin genelge ekine derç edildiği gibi hususları ihtiva etmektedir.
Buraya kadar yazılanları girizgah sadedinde kabul etmekle birlikte makalemizin asıl konusunu teşkil eden eski-yeni YGM Rehberlerinin bir nevi kıyaslaması oluşturmaktadır. Buna göre:
1-
Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) (Seri No:2)’nin yerini Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) (Seri No:6) almıştır.
2-
Gümrük Müsteşarlığı ibareleri; Gümrük ve Ticaret Bakanlığı olarak değiştirilmiştir.
3-
Mevzuatın elverdiği ölçüde tanzim edilecek sözleşme ve raporlara, Kağıt Ortamda alınan izin belgelerinin tarih ve sayıları yerine; Tek Pencere Sistemi tarafından üretilen 23 haneli belge numarası ve tarihinin yazılmasına dair düzenleme yapılmıştır.
4-
2012/33 Sayılı Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Sistemi Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Rehberini konu alan Genelge Yürürlükten kaldırılmıştır.
5-
Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Sistemi Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Rehberi; Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Uygulaması olarak revize edilmiştir.
6-
Tespit Raporlarının Gönderilmesine ilişkin hanelerde yer alan “…tespit raporunun bir örneği ilgili gümrük müdürlüğüne, bir örneği ise yükümlüye sunulacaktır.” İbareleri “…tespit raporu ilgili gümrük müdürlüğüne ve yükümlüye sunulacaktır.” Şeklinde değiştirilmiştir.
7-
Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri yanında gümrük müşavir yardımcısı veya stajyer statüsünde çalışmaya başlayan kişilere ait bilgilerin ilgili bölge müdürlüğünce kayıt altına alınması ifadesinden stajyerler çıkartılmıştır.
8-
“ym-Yetki.Güm.Müş.Tespit Raporu Kont.Kabul Memuru” kullanıcı koduna sahip personel “rapor özetini sorgulama ve kabul/red işlemlerini yapmaya yetkilidir” İfadesindeki rapor özeti çıkartılarak “yalnızca tespit raporu sorgulama ve kabul/red işlemlerini yapmaya yetkilidir.” İfadesi getirilmiştir. Böylece Rapor özetlerinin değil; 07/01/2017 tarihinden itibaren YGM tespit raporları, PDF formatında taranıp, elektronik imza sağlayıcı firmalardan temin edilebilecek bir program vasıtası ile e-imzalı dosya haline getirildikten sonra Web Ara yüzü veya Web Servis üzerinden sisteme gönderilmesine yönelik paralel düzenleme yapılmıştır.
9-
Çalışma Bölgelerinin tayin ve tespiti yapılmış ve 2 nolu ek olarak genelgeye derç edilmiştir.
10-
Gümrüksüz Satış Mağazaları Yönetmeliği çerçevesinde özel antrepo açılışına ilişkin hususlar Antrepo açılışıyla ilgili AN1 kodu münderecatına alınmıştır.
11-
Elleçlemeyle ilgili 9.maddede yer alan Tespit raporunun gönderilmesi başlıklı 1.parağrafta yer alan “tespit raporunun bir örneği rapor özetinin verildiği tarihi takip eden yedi iş günü içerisinde denetleyici gümrük idaresine, bir örneği de tespit işlemini yaptıran kişiye ibraz edilir.” İfadesi, “tespit raporu rapor özetinin verildiği tarihi takip eden yedi iş günü içerisinde denetleyici gümrük idaresine, bir örneği de tespit işlemini yaptıran kişiye sunulur.” Şeklinde revize edilmiştir.
12-
Rehberin 10.1- Tespit Sözleşmesine İlişkin Hususlar başlıklı bölümünün (16) no.lu TESPİT TÜRÜNE İLİŞKİN BİLGİLER alanında aşağıdaki bilgilerin yer alması gerekir: alt başlığındaki hatalı ibare olan
(- TCGB Tescil NO) “- TCGB Tescil Tarihi” olarak düzeltilmiştir.
13-
Tek pencere Sistemi tarafından üretilen belgelerin referans ve tarih bilgilerinin raporların ve sözleşmelerin ilgili hanelerine derç edilmesine imkan sağlayan düzenleme yapılmıştır.
14-
Kısmi Veya Tam Muafiyet Suretiyle Geçici İthalat Rejimine Konu Bazı Eşyanın Rejimin Öngördüğü Şekilde Kullanılıp Kullanılmadığının Süre Uzatımlarının Değerlendirilmesi Açısından Tespiti konulu maddeye “Hazırlanacak tespit raporunun ekinde tespit yapılan işlemin dayanağını oluşturan belgelerin yer alması gerekir.” Şeklinde 10.3- Tespit Raporunun Ekleri madde başlığı eklenmiştir.
15-
Eşyanın öngörülen süre dahilinde dahilde işleme rejimi şartlı muafiyet sistemi kapsamında nihai kullanımına ilişkin tespit konulu 11.2- nolu maddesi genelge kapsamından çıkartılmış, böylelikle rejim ayrımı olmaksızın talep edilen veya belirlenen eşyalar için nihai kullanım mevzuatının uygulanacağı hükmü benimsenmiştir.
16-
Nihai kullanım konusu eşyanın nihai kullanım amacına uygun kullanımda olup olmadığının tespiti (NK1) konulu tespit sözleşmesinin (5) no.lu “tespit türü” alanı rejim ayrımının ortadan kaldırılması hasebiyle, “nihai kullanım konusu eşyanın öngörülen süre dahilinde nihai kullanıma tahsis edilip edilmediği ve öngörülen amaçlar için kullanılıp kullanılmadığının tespiti” şeklinde revize edilmiştir.
17-
Nihai Kullanım İzinlerinin Tek Pencere Sistemi üzerinden alınması münasebetiyle, belgelere ilişkin sayı ve tarihler kaldırılarak bunun yerine Tek Pencere Sistemi tarafından 0933 (TPS-Nihai Kullanım İzni) kodlu e-belge için verilen 23 haneli belge numarası ve tarihi ibareleri eklenmiştir.
18-
Nihai Kullanımla ilgili hazırlanacak raporun Genel Bilgiler hanesine 29.09.2016 tarih ve 29842 sayılı Resmi gazetede yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Nihai Kullanım) (Seri No: 1)’in 5.maddesine paralel olarak “ – Nihai kullanım kapsamı eşyanın bir ara işleme tabi tutulmak üzere bir başka firmaya gönderilmesi durumunda, bu işleme faaliyeti sonucunda ortaya çıkacak eşyanın GTİP’i, tarifedeki tanımı, açıklayıcı tanımı.” İfadesi ile “Değerlendirmeler” bölümünde söz konusu ara işleme ilişkin ilave bilgi girilmesi eklenmiştir.
19-
Gümrük İdarelerince Verilen Dahilde İşleme İzinleri Kapsamındaki Eşya İle İlgili Süre Uzatımlarına Esas Teşkil Edecek Tespitlerle ilgili olarak, değerlendirmeler bölümündeki “- Yapılan ek süre talebinin haklı bir sebebe dayandığı,” ifadesi; “- Yapılan ek süre talebine esas haklı sebebin ne olduğu,” ibaresiyle değiştirilmek suretiyle süre uzatımına ilişkin haklı gerekçenin açık ve net bir şekilde yazılması talimatlandırılmıştır. Yine aynı bölüme “- İzin kapsamı üretim ve işleme faaliyeti veya taahhüt edilen ihracatın tamamının gerçekleştirilememesinde ilgili firmanın ihmal veya kusurunun bulunmadığı,” şeklinde yeni bir ifade eklenmiştir. Ayrıca Ek süre talebine esas haklı sebebe ilişkin tevsik edici bilgi/belgelerin tespit raporuna eklenmesi gerektiği talimatlandırılmıştır.
20-
Rehberin “Tam Muafiyet Suretiyle Geçici İthalat Rejimine Konu Özel Nitelikli eşyanın Kullanımı Sonucunda Elde Edilen Ürünlerin Hangi Oranda Türkiye Gümrük Bölgesinden İhraç Edildiğinin Tespiti” konulu 13.maddesine “Hazırlanacak tespit raporunun ekinde tespit yapılan işlemin dayanağını oluşturan belgelerin yer alması gerekir.” Şeklinde “13.3- Tespit Raporunun Ekleri” konulu madde eklenmiştir.
21-
Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi Kapsamında İbra İşlemine İlişkin Tespitin konu alındığı 14. Maddenin (16) no.lu TESPİT TÜRÜNE İLİŞKİN BİLGİLER alanına aşıdaki ilaveler yapılmıştır:
a.
“- Gümrük Yönetmeliğinin 55 no.lu Ekinde Yer Alan Başvuru Formu Tarihi” ibaresi, “Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimine İlişkin TCGB Tescil Tarihi,-TCGB Tescil Sayısı” ibareleriyle değiştirilmiştir.
b.
Tek Pencere sisteminden alınan belge tarih ve sayısının eklenmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
c.
Gümrük Rejimine Tabi Eşyanın GTİP Açıklaması
d.
İşlenmiş Ürünün
i.
Serbest Dolaşıma Sokulmasına İlişkin TCGB Tescil Tarihi
ii.
-TCGB Tescil Sayısı
iii.
-İşlenmiş Ürünün Serbest Dolaşıma Sokulduğu Gümrük Müdürlüğü
iv.
– İşlenmiş Ürünün GTİP’
v.
-GTİP Açıklaması
22-
Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi Kapsamında İbra İşlemine İlişkin Tespitleri konu alan rapor tanzimlerinde Tek Pencere Sistemine ve e-belge ibaresine atıflar yapılmıştır.
23-
Tercihli Ticaret Anlaşmaları Çerçevesinde Onaylanmış İhracatçı Yetkisi Başvurusuna Konu Eşyaların Menşe Kurallarına Uygunluğunun Tespitini konu alan “Çalışma Kâğıtları ve Bunlarda Yer Alması Gereken Asgari Bilgiler” konulu 17.3- maddesi kaldırılmıştır. Ayrıca 17.5- nolu Tespit Raporunun Ekleri maddesine aşağıdaki ilaveler yapılmıştır:
a.
Üretici firmanın vergi numarası, ticaret unvanı, kapasite raporunun tarih, sayı ve geçerlilik süresi,
b.
Yetki kapsamında düzenlenecek fatura beyanı/EUR.MED fatura beyanları muhteviyatı eşya tamamen Türkiye Gümrük Bölgesi’nde elde edilmiş ise; bu durumu tevsik eden bilgi ve belgelerin (Müstahsil Makbuzu, Borsa Tescil Beyannamesi, Fatura vs.) içeriklerine ilişkin bilgilerin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi,(Söz konusu belgelerin birer örneği çalışma kağıdına eklenecektir.) (Çalışma kağıtlarının bir önceki fıkrada kaldırıldığı sehven atlanmıştır)
c.
Yetki kapsamında düzenlenecek fatura beyanı/EUR.MED fatura beyanları muhteviyatı eşya tamamen Türkiye Gümrük Bölgesi’nde elde edilmiş değil ise; eşyanın üretiminde kullanılan ithal girdilere ilişkin serbest dolaşıma giriş beyannameleri, fatura vb. diğer belgeler ile varsa EUR.1/EUR.MED Dolaşım Sertifikaları veya fatura beyanları/EUR.MED fatura beyanlarının belirtilmesi (Söz konusu belgelerin birer örneği çalışma kağıdına eklenecektir),Y
d.
Yetki kapsamında düzenlenecek fatura beyanı/EUR.MED fatura beyanları muhteviyatı eşya için ödenmesi gereken telâfi edici vergi var ise, söz konusu verginin gümrük idaresince tahsil edildiğine ilişkin alındı belgesinin türü sayı ve tarihi.
e.
Tespit yapılan işlemin dayanağını oluşturan belgelerin yer alması gerekir.
24-
YGM çalışma Bölgeleri aşağıdaki şekilde ilan edilmiştir:
Ek-2
YGM ÇALIŞMA BÖLGELERİ
1.
BÖLGE
İstanbul
Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
Batı Marmara Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
Trakya Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
2.
BÖLGE
Doğu
Marmara Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
3.
BÖLGE
Uludağ
Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
4.
BÖLGE
Ege
Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
(Afyon, Uşak, Denizli Gümrük Müdürlükleri hariç)
5.
BÖLGE
Batı
Akdeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
Pamukkale Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
(Afyon, Uşak, Denizli Gümrük Müdürlükleri dahil)
6.
BÖLGE
Orta
Akdeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
7.
BÖLGE
Doğu
Akdeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
GAP Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
8
BÖLGE
Orta
Anadolu Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
9.BÖLGE
Orta
Karadeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
Doğu Karadeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
Kaçkar Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
Fırat Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
Gürbulak Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
Doğu Anadolu Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
İpekyolu Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü