Türkiye–Maldivler Tercihli Ticaret Anlaşmasında Menşe Kuralları Belirlendi
MEVZUAT DUYURUSU | |
KONU | Türkiye–Maldivler Tercihli Ticaret Anlaşmasında Menşe Kuralları Belirlendi |
SEKTÖR | İthalat – İhracat / Tercihli Menşe / Dış Ticaret |
ÖZET & YORUM& EK BİLGİ & HATIRLATMA | Türkiye ile Maldivler arasında 4 Kasım 2024 tarihinde imzalanan Tercihli Ticaret Anlaşmasına ek “Menşeli Ürünler” Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemleri Hakkında Protokolün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar belirlendi. Yönetmelik ile özellikle; 1. Tercihli menşe kazanma koşulları, 2. Ürün bazlı yeterli işçilik ve işlem kuralları, 3. Tolerans hükümleri, 4. İkili menşe kümülasyonu, 5. Yetersiz işçilik ve işlemler, 6. Değişmezlik ilkesi, 7. Gümrük vergilerinde geri ödeme veya muafiyet yasağı, 8. Eur.1 dolaşım belgesinin düzenlenmesi ve kullanılması, 9. Sonradan düzenleme ve ikinci nüsha işlemleri, 10. Belge saklama yükümlülükleri, 11. Sonradan kontrol süreci, Düzenlenmiştir. Buna göre: 1- TERCİHLİ MENŞE NASIL KAZANILACAK? Bir ürünün Türkiye veya Maldivler menşeli sayılabilmesi için; ilgili Taraf ülkede tamamen elde edilmiş olması veya menşeli olmayan girdiler ihtiva etmekle birlikte ilgili Taraf ülkede Ek II’de öngörülen yeterli işçilik veya işleme tabi tutulmuş olması gerekmektedir. 2- TOLERANS KURALI GETİRİLDİ Ek II’deki liste kuralına göre normal şartlarda kullanılmaması gereken menşeli olmayan girdiler için belirli ölçüde tolerans tanınmıştır. 16 ncı fasıldaki işlenmiş balıkçılık ürünleri hariç olmak üzere 2 nci fasıl ile 4 ila 24 üncü fasıllardaki ürünlerde, menşeli olmayan girdiler ürünün net ağırlığının %15’ini; diğer ürünlerde ise ürünün fabrika çıkış fiyatının %15’ini aşmadığı sürece kullanılabilecektir. 3- BASİT İŞLEMLER MENŞE KAZANDIRMAYACAK Yetersiz işçilik veya işlem ötesinde Yönetmelikte belirtilen asgari işlem sınırını aşması gerekir. 4- YALNIZCA İKİLİ MENŞE KÜMÜLASYONU ÖNGÖRÜLDÜ Yönetmelik yapısı itibarıyla PEM sistemindeki çok taraflı kümülasyondan farklı olarak Türkiye–Maldivler arasındaki ikili kümülasyon modeline dayanmaktadır. 5- DOĞRUDAN NAKLİYAT / DEĞİŞMEZLİK İLKESİ UYGULANACAK Üçüncü ülkeler üzerinden transit, depolama veya sevkiyatın bölünmesi mümkün olmakla birlikte eşyanın gümrük gözetimi altında bulunması ve izin verilen sınırlı işlemler dışında değiştirilmemesi veya başka bir işleme tabi tutulmaması gerekmektedir. 6- GERİ ÖDEME / MUAFİYET YASAĞI GETİRİLDİ Maldivler’e EUR.1 eşliğinde yapılacak ihracatlarda, üretimde DİR kapsamında ithal edilmiş menşeli olmayan girdi bulunması halinde geri ödeme yasağı ve buna bağlı Telafi Edici Vergi (TEV) gündeme gelecektir. 7- MENŞE İSPAT BELGESİ: EUR.1 Anlaşma kapsamında tercihli tarife uygulamasından yararlanılmasında temel menşe ispat belgesi EUR.1 Dolaşım Belgesidir.
Türkiye’ye ithalatta teknik nedenle reddedilen belge üzerinden tercihli tarife uygulanmayacak ve vergiler kanuni oranlar üzerinden tahsil edilecektir. Ancak bu nedenle Gümrük Kanunu’nun 234/1-a maddesi uygulanmayacaktır. Bu düzenleme, şekli belge hatasının doğrudan cezaya dönüşmemesi bakımından önemlidir. Ayrıca EUR.1 düzenlenmesini talep eden ihracatçı; EUR.1 belgelerinin elektronik veya fiziki nüshalarını en az üç yıl muhafaza etmek zorundadır. 8- EUR.1 SONRADAN DÜZENLENEBİLECEK EUR.1; hata, ihmal veya özel durum nedeniyle ihracat sırasında düzenlenmemişse, düzenlenmiş olmakla birlikte teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemişse veya ürünün nihai varış yeri ihracat anında bilinmiyorsa, ihracattan sonra düzenlenebilecektir. Sonradan düzenleme, ihracat tarihinden itibaren iki yıl içerisinde yapılabilecek ve belgenin 7 no.lu kutusuna; “ISSUED RETROSPECTIVELY” meşruhatı yazılacaktır. Kaybolan, çalınan veya hasar gören belgeler için ise ikinci nüsha düzenlenebilecek ve belgeye “DUPLICATE” meşruhatı düşülecektir. 9- EUR.1’İN GEÇERLİLİK SÜRESİ 12 AY EUR.1, düzenlendiği tarihten itibaren 12 ay süreyle geçerli olacaktır. Belirli koşullarda süresinden sonra ibraz edilen belgeler de kabul edilebilecek; ancak tercihli muameleden sonradan yararlanılabilmesi bakımından belge, düzenlendiği tarihten itibaren en geç iki yıl içerisinde gümrük idaresine sunulmalıdır. 10- KÜÇÜK PAKETLER VE YOLCU EŞYASI İÇİN EUR.1 MUAFİYETİ Maldivler’den Türkiye’ye; gerçek kişiden gerçek kişiye gönderilen küçük paketlerde 500 Avro, yolcu zati eşyasında 1.200 Avro sınırına kadar, işlemin ticari mahiyet taşımaması ve diğer şartların sağlanması halinde EUR.1 aranmayacaktır.
NOT: Yönetmelik 24 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanmış, ancak 1 Ağustos 2026 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir. Ayrıca Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte sevk halinde bulunan veya ithalatçı ülkedeki antrepo ya da serbest bölgelerde geçici olarak depolanan uygun eşya için, gerekli belgelerle birlikte 12 ay içerisinde sonradan düzenlenmiş EUR.1 ibraz edilmesi halinde Anlaşma hükümlerinin uygulanabilmesine yönelik geçiş imkânı tanınmıştır.
|
MEVZUAT METNİ | |
Kaynak: RG (24 Ağustos 2026 Tarihli ve 33350 Sayılı Resmî Gazete) YÖNETMELİKLER
| |